Günümüz tıp dünyası, çağdaş hastalıkların ardındaki gizemleri aydınlatmak için yüz binlerce yıl öncesinin gen haritalarını inceliyor. Yapılan araştırmalar, Afrika kıtası dışındaki tüm insan topluluklarının genlerinde yüzde iki ila dört oranında Neandertal DNA’sı taşıdığını gösterdi. Geçmişte bu genetik bağın bizi anlık enfeksiyonlara yol açan RNA virüslerine karşı koruduğu biliniyordu. Lakin kelam konusu bedende ömür uzunluğu sinsice pusuya yatan DNA virüsleri olduğunda, durum büsbütün değişiyor.
Genome Biology and Evolution mecmuasında yayınlanan yeni bir çalışma, soyu tükenmiş akrabalarımızdan kalan bu mirasın, bağışıklık sistemimizi muhakkak virüslere karşı zayıflattığını ortaya koydu. Bilim insanları, Paleolitik Çağ’ın savunma sistemlerinin çağdaş dünyada nasıl birer açığa dönüştüğünü kanıtladı.
Evrimsel genomik uzmanı Michael Dannemann liderliğindeki araştırma takımı, bu genetik bağın şifrelerini çözmek gayesiyle UK Biobank bilgi tabanındaki binlerce kişinin bilgilerini inceledi. Uzmanlar, bilhassa toplumda çok yaygın görülen ve bedende hiçbir belirti göstermeden yıllarca saklanabilen beş farklı virüsün kandaki yoğunluğunu ölçtü: Epstein-Barr virüsü, insan Herpesvirüsü 7 ve üç farklı torque teno virüsü…
Kandaki virüs ölçüsünün yüksek olması, savunma sisteminin bu patojenleri baskılamakta başarısız kaldığı manasına geliyor. Yapılan hassas tahliller, ağır Neandertal DNA’sı taşıyan bireylerin bu beş sinsi virüse karşı çok daha yüksek viral yük taşıdığını netleştirdi. Elde edilen bilgiler, tarih öncesi devirden kalan muhafaza kalkanının günümüz dünyasında fonksiyonsuz bir yüke dönüştüğünü tescilliyor.
Genetik zırh çağdaş dünyada neden çöküyor
Araştırmacılar, virüs ölçüsündeki bu bariz artışla direkt temaslı olan 18 farklı genetik bölge tespit etti. Bahsi geçen kritik noktaların büyük kısmı, bağışıklık hücrelerimizin enfekte olmuş yapıları tanıyıp yok etmesini sağlayan Majör Histokompatibilite Kompleksi (MHC) isimli gen kümesinin içinde yer alıyor. Antik çağlardaki süratli ilerleyen salgınlarda eski akrabalarımızı mevtten kurtaran bu genetik şifreler, virüslerin binlerce yıl içinde mutasyona uğraması sebebiyle artık işe yaramıyor. Bizi kronik rahatsızlıklara karşı savunmasız bırakan bu evrimsel gerçek, gelecekte şahsa özel tıp uygulamalarında ve yeni bağışıklık tedavilerinde etkin olarak kullanılacak.
