Bir sabah uyandığınızı ve takvimin bir gecede tam 12 gün ileri sardığını düşünün. Üstelik haftanın günü de değişmiyor. Kulağa vakit seyahati kıssası üzere gelse de, Alaska’da yaşayan beşerler 1867 yılında tam olarak bunu yaşadı.
Rus İmparatorluğu’nun Alaska’yı Amerika Birleşik Devletleri’ne satmasıyla ortaya çıkan bu sıra dışı durum, tarihin en enteresan takvim karmaşalarından biri olarak kayıtlara geçti. Yaklaşık 7,2 milyon dolar karşılığında gerçekleşen muahede, periyodun kaidelerinde iki taraf için de mantıklı görünüyordu. ABD, Pasifik’te güç kazanmak ve topraklarını genişletmek istiyordu. Rusya ise merkezden çok uzak olan Alaska’yı savunmanın giderek zorlaştığını düşünüyordu.
Ancak resmi evre teslim süreci başladığında beklenmedik bir sorun ortaya çıktı. Zira iki ülke sırf farklı idare sistemlerine değil, büsbütün farklı vakit hesaplarına da sahipti. Rusya o periyotta hala Julian takvimini kullanıyordu. Kökeni Julius Caesar periyoduna uzanan bu sistem, yüzyıllar boyunca Dünya’nın gerçek dönüş mühletinden küçük sapmalar biriktirmişti. ABD ve Avrupa’nın büyük kısmı ise çok daha evvel Gregorian takvimine geçmişti.
1867 yılına gelindiğinde iki takvim ortasındaki fark 12 güne kadar çıktı. Yani Rusya’nın kullandığı tarih sistemi, Batı dünyasının yaklaşık 12 gün gerisinden ilerliyordu. İşin daha da değişik kısmı haftanın günlerinde ortaya çıktı. Zira iki takvim ortasında tarih farkı bulunsa da gün isimleri birebir formda ilerliyordu. Gregorian takvimine nazaran 18 Ekim 1867 Cuma günü olan tarih, Julian sisteminde tekrar cuma gününe denk gelen 6 Ekim 1867 olarak görünüyordu.
Sorun yalnızca takvim değildi
Karışıklığı büyüten bir öteki ayrıntı ise memleketler arası tarih çizgisiydi. Rus idaresi sırasında Alaska, vakit hesaplaması açısından Asya tarafında kabul ediliyordu. Bu nedenle bölge, Amerika kıtasına nazaran bir gün ileriden gidiyordu. Alaska ABD’ye geçince tarih çizgisi Bering Boğazı tarafına kaydırıldı ve bölge resmi olarak Amerika kıtasının vakit sistemine dahil edildi. Böylelikle hem takvim sistemi değişti hem de tarih çizgisi tıpkı anda yine düzenlendi.
Alaskalılar 6 Ekim 1867 Cuma gecesi uykuya daldı. Sonraki sabah uyandıklarında ise takvimler 18 Ekim 1867 Cuma gününü gösteriyordu. Ortadaki günler resmen atlandı lakin haftanın günü değişmedi. Böylelikle beşerler tıpkı hafta içinde ikinci kere cuma gününü yaşamış oldu.
Rusya, Julian takvimini kullanmayı Alaska satışından sonra da uzun mühlet bırakmadı. Ülke lakin 1918 yılında Gregorian sisteme geçti. Bu durum tarihin en bilinen olaylarından birinin ismini da etkiledi. Çarlık rejimini sona erdiren Bolşevik İhtilali, Rus takvimine nazaran Ekim 1917’de gerçekleştiği için “Ekim Devrimi” ismiyle anıldı. Lakin bugün kullanılan çağdaş takvime nazaran olayın tarihi aslında 7 Kasım 1917’ye denk geliyor.
