ABD’nin bilhassa Colorado eyaletinde, son vakitlerde dikkat cazip bir durum yaşanıyor: Kimi tavşanlar, yüzlerinden uzanan boynuzumsu ya da dokunaç gibisi çıkıntılarla görüntüleniyor. Bu alışılmadık görünümün gerisinde ise “cottontail papilloma virüsü” olarak bilinen ender bir virüs yatıyor.
İlk bildirimler 2024 yılına kadar uzanıyor. Fort Collins etrafında yaşayan bir kişi, başı neredeyse büsbütün siyah, dikenimsi çıkıntılarla kaplı bir tavşanın fotoğrafını toplumsal medyada paylaşınca durum geniş çapta fark edildi. Görünüşleri prestijiyle “Frankenstein tavşanı” halinde tanımlanan bu hayvanlar, aslında CRPV (cottontail rabbit papillomavirus) ya da öteki ismiyle Shope papilloma virüsünün tesiri altında.
Colorado Parks and Wildlife (CPW), bu tavşanlarla karşılaşan vatandaşları uyararak, hayvanlara yaklaşılmaması ve dokunulmaması gerektiğini bildirdi. Virüsün insanlara yahut evcil hayvanlara bulaştığına dair bugüne kadar bir ispat olmasa da, yetkililer tedbir olarak temastan kaçınılmasını öneriyor.
Virüs nasıl bulaşıyor ve neye sebep oluyor?
Bilim beşerlerine nazaran virüs, direkt temas yoluyla değil, çoklukla sivrisinek ya da kene üzere kan emici böcekler aracılığıyla bulaşıyor. Bu böcekler enfekte bir hayvanı ısırdıktan sonra virüsü öteki bir tavşana taşıyabiliyor. İnsanlara geçişiyle ilgili rastgele bir olay bildirilmiş değil.
Enfekte tavşanlarda birinci belirtiler, ciltte beliren kırmızı ve kabarık lezyonlar formunda ortaya çıkıyor. Bu lezyonlar vakitle siğile dönüşüyor ve sertleşerek keratinleşmiş yapılara, yani görsel olarak boynuza ya da dokunaçlara benzeyen çıkıntılara evriliyor. Bu çıkıntılar ekseriyetle baş, kulak etrafı ya da göz kapaklarında gelişiyor.
Virüs her vakit ölümcül değil. Kimi olaylarda bu çıkıntılar zaten kaybolabiliyor. Lakin büyümeye devam ettikleri durumlarda tavşanın yemek yemesini, görmesini ya da duymasını engelleyebiliyor. Bilhassa de tümörler ağız etrafında geliştiğinde, hayvanlar yiyecek tüketemez hale gelip açlıktan ölebiliyor.
Daha ileri hadiselerde bu siğiller yassı hücreli karsinom olarak bilinen ciddi bir cilt kanserine dönüşebiliyor. Evcil tavşan sahipleri için en yeterli korunma sistemi, hayvanları sivrisinek üzere böceklerden uzak tutmak. Erken fark edilen siğiller ise veteriner müdahalesiyle cerrahi olarak alınabiliyor.
Eski efsanelere ilham vermiş olabilir
CRPV’nin sırf günümüzde değil, geçmişte de dikkat çekmiş olabileceği düşünülüyor. Boynuzlu tavşan efsaneleri – bilhassa “jackalope” olarak bilinen çeşit – yüzyıllardır halk kıssalarında yer alıyor. Hatta 18. yüzyılın sonlarında yayımlanan bilimsel çizimlerde bile benzeri biçimde boynuzlu tavşan figürlerine rastlamak mümkün. Virüsün yol açtığı bu fizikî değişikliklerin, bu cins efsanelerin görsel desteği olabileceği ihtimali araştırmacıların ilgisini çekiyor.
