Dünyanın en kalabalık yerleşim yerlerinden biri olan Mexico City, bugünlerde binalarının görkeminden çok toprağın altına gerçek yaptığı sessiz seyahatle gündemde. Kentin üzerinde yükseldiği tabanın aslında antik bir göl yatağı olması, bu devasa yapıyı her geçen gün biraz daha aşağı çekiyor.
Bilim insanları bu durumu uzun müddettir takip etse de NASA’nın uzaya gönderdiği en yeni radar sistemi NISAR, felaketin boyutlarını daha evvel hiç görülmemiş bir netlikle ortaya koydu. Uzaydan gelen son imgeler, milyonlarca insanın yaşadığı bu başşehrin kimi mahallelerinde yerin her ay besbelli formda alçaldığını ispatlıyor.
Bu dramatik durumun kökleri, aslında bölgenin geçmişindeki büyük bir değişimde kapalı. Aztekler devrinde Tenochtitlan olarak anılan kent, Texcoco Gölü’nün ortasındaki bir adada, sularla barışık bir mühendislikle varlığını sürdürüyordu. Lakin sömürge periyodunda bu gelişmiş set sistemlerinin yerini gölün kurutulması kararı alınca, bugünkü felaketin de temelleri atılmış oldu. Suyla dolu olan yumuşak taban vakitle kuruyup sıkıştı ve üzerine inşa edilen beton yığınlarının yükü altında ezilmeye başladı.
NISAR uydusunun santimetrik takibi
Bugün gelinen noktada, yeraltı sularının çok tüketimi ve devasa binaların baskısı bu çökme sürecini durdurulamaz bir hale getirdi. 1920’lerden beri bilinen bu risk, artık metro sınırlarını büküyor ve tarihi binaların temellerini sarsıyor. 2025 yılında misyona başlayan NISAR uydusu, bulutları delip geçebilen radar gözleriyle bu değişimi santim santim kaydediyor. Elde edilen bilgiler, kentin kimi bölgelerinin her ay 2 santimetreden fazla, yani yılda yaklaşık 25 santimetre kadar çöktüğünü gösteriyor.
NASA’nın yayınladığı yeni haritalarda, kentin en riskli noktaları koyu mavi renklerle işaretlenmiş durumda. Kentin sembolü olan Bağımsızlık Meleği anıtı, bu yer değiştirmenin en canlı örneği olarak karşımıza çıkıyor; anıtın etrafı çöktükçe mühendisler giriş kısmına daima yeni basamaklar eklemek zorunda kalıyor. Bilim insanları, tarihin en büyük radar antenine sahip olan NISAR uydusunun yalnızca Meksika için değil, tüm yerküredeki coğrafik hareketleri takip etmek ismine eşsiz bir teknoloji sunduğunu vurguluyor.
