Evrenin uçsuz bucaksız karanlığında, tüm gök cisimlerinden uzakta tek başınıza süzüldüğünüzü düşünün. Cebinizden çıkardığınız sıradan bir tükenmez kalem, uzay boşluğundaki o mutlak yalnızlığınızda size eşlik eden bir uyduya dönüşebilir mi?
Geçtiğimiz günlerde Reddit platformunda paylaşılan bir soru, yer çekimsiz ortamda kütle çekim maddelerinin hudutlarını tekrar tartışmaya açtı. Birinci bakışta kulağa imkansız bir fantezi üzere gelen bu durum, teorik fizik kurallarına nazaran aslında büsbütün gerçekçi. Yani gerekli kurallar sağlandığında, kendi kütleniz sayesinde bir kalemi yörüngenizde tutmanız işten bile değil. Tabi cihanın bu en hassas küçük sistemini kurmak, düşündüğünüzden çok daha ince hesaplar gerektiriyor.
Kendi çekim alanınızı oluşturmanın birinci kuralı, etrafınızda sizden daha baskın hiçbir gücün bulunmaması. Dünya, Ay yahut Güneş üzere devasa kütlelerin yakınındaysanız, kalemi kendi etrafınızda döndürme hayaliniz daha başlamadan suya düşer. Büsbütün izole bir uzay bölgesinde olsanız dahi bu sefer karşınıza sürat sorunu çıkar. Kalemi elinizden hür bırakırken uygulayacağınız en ufak fazla kuvvet, objenin sizden sonsuza dek uzaklaşmasına yol açar.
İnsan kütlesinin çekim gücü ve milimetrik sürat hesapları
Fiziksel olarak bu senaryoyu netleştirmek ismine, 80 kilogram yükündeki bir insanı ve kalemi kusursuz birer küre olarak kabul edelim. Suyla neredeyse tıpkı yoğunluğa sahip olan insan vücudunun bu kütleyle uzayda kaplayacağı alan, yaklaşık 27 santimetrelik bir yarıçapa denk gelir. Kalem, bedeninize kıyasla son derece hafif olduğundan ortak çekim merkeziniz gövdenizin içinde kalacaktır. Bu yüzden kalemin çarpmadan dönebilmesi ismine aranızda 1 metrelik bir aralık belirleyelim.
Burada sistemin bahtını belirleyen temel öge, kütleden kaçış suratı istikrarı. Hesaplamalar, 80 kilogramlık bir gövdenin çekiminden kurtulmak için saniyede yalnızca 0,00010334 metrelik bir suratın kâfi olduğunu gösteriyor. Kalemi kalıcı bir yörüngeye oturtmak ise bu kaçış suratının yaklaşık 1,414 kat daha yavaşını, yani saniyede 0,00007308345 metrelik mikroskobik bir suratı yakalamayı mecburî kılıyor. Bu akılalmaz derecede hassas suratı tutturmayı başardığınız an, tebrikler; artık uzayda kendi uydusu olan bir gezegen üzeresiniz. Lakin bu kozmik dostluğun ömrü, yoldan geçen mikroskobik bir toz adedinin yaratacağı ufak bir sarsıntıyla son bulacak kadar pamuk ipliğine bağlı olacaktır.
