Dünya’nın birinci vakitleri, devasa volkanik patlamaların yaşandığı ve radyasyonun yüzeyi kavurduğu, hayat için son derece sert bir ortama sahipti. Lakin bu kaotik atmosferin içinde bir formda hayatın tohumları da yeşermeyi başardı.
Bilim insanları on yıllardır temel bir sorunun peşinden gidiyor: Hayatın yapı taşları bu cehennemi andıran ortama nasıl geldi? Gökbilimcilerin en güçlü teorilerinden biri, bu bileşenlerin Dünya’ya kuyruklu yıldızlar ve asteroitler aracılığıyla taşındığı istikametinde. Nature Astronomy mecmuasında yayımlanan yeni bir çalışma, Ryugu asteroidinden alınan örneklerde hayatın şifresi olan beş temel nükleobazın tamamının bulunmasıyla bu teoriyi güçlendirdi.
Söz konusu beş nükleobaz, yeryüzündeki tüm canlıların genetik gerecini oluşturan DNA ve RNA’nın temel yapı taşları olarak biliniyor. Japonya Deniz-Yer Bilimleri ve Teknoloji Kurumu’ndan araştırmacı Toshiki Koga, bu sonucun ömrün kökeninden evvel gerçekleşen kimyasal evrime asteroitlerin direkt katkıda bulunduğu fikrini desteklediğini belirtti. Bu keşfe giden seyahat, Japon Uzay Araştırma Ajansı’nın (JAXA) 2014 yılında Hayabusa2 uzay aracını Ryugu’ya göndermesiyle başladı. Yaklaşık 300 milyon kilometre yol kat eden araç, asteroit yüzeyine inerek numuneler topladı ve bu bedelli kargoyu Dünya’ya getirdi.
Uzay kayalarındaki kimyasal şifreler
Ryugu’dan gelen örnekler üzerinde daha evvel yapılan çalışmalarda bu bazlardan biri olan “urasil” tespit edilmişti. Lakin Koga ve takımı, titizlikle korunan pak oda şartlarında gerçekleştirdikleri tahlillerle birinci defa beş bileşenin tamamını birebir anda buldu. Yapılan testler, bu moleküllerin Dünya’dan bulaşmadığını, doğrudan asteroidin kendi bünyesinde oluştuğunu kanıtlıyor. Enteresan olan ise Ryugu’daki bu bazların dağılımının; Murchison yahut Bennu üzere daha evvel incelenen öbür gök taşlarından farklılık göstermesi. Ryugu’da purin ve pirimidin bazları neredeyse eşit ölçüde bulunurken, öbür gök taşlarında bu istikrar bir tarafın lehine değişiyor.
Bu ölçü farklılıkları, aslında moleküllerin hangi kimyasal şartlar altında oluştuğuna dair kıymetli ipuçlarına sahip. Araştırma grubu, numunelerdeki amonyak konsantrasyonu ile nükleobazların oranı ortasında yeni bir irtibat keşfetti. Bu durum, erken güneş sisteminde nükleobaz oluşumuna katkıda bulunan ve şimdi tam olarak tanımlanmamış kimyasal yollar olduğunu düşündürüyor. Yani uzaydaki kimya fabrikası, kestirim edilenden çok daha sistematik bir formda çalışıyor.
Bennu ve Ryugu üzere karbon açısından varlıklı iki farklı asteroitte ömrün tüm genetik kod modüllerinin bulunması, bu moleküllerin güneş sisteminin erken devirlerinde epeyce yaygın olduğunu gösteriyor.
