İnsanoğlunun ölümsüzlük arayışında en tanınan tekniklerden biri olan dondurarak muhafaza, ya da bilimsel ismiyle kriyoprezervasyon, bugüne kadar hücre yapısına verdiği ziyanlar nedeniyle istenilen sonucu verebilmiş değil. Çözülme etabında hücrelerin bir yığına dönüşmesi parlak bir gelecek vaat etmese de, bilim dünyasından gelen yeni bir haber bu durumu değiştirebilir.
Araştırmacılar, “camlaşma” ismi verilen usulle korunan beyin dokusunu, fonksiyonlarını kaybetmeden hayata döndürmeyi başardı. Camlaşma, dokulardaki suyun buz kristallerine dönüşmesi yerine, özel kimyasal çözücülerle yer değiştirerek dokunun cam üzere katı bir yapıya bürünmesini sağlıyor.
Bu formül, klasik dondurma sürecinin en büyük sorunu olan ve hücreleri parçalayan kristal oluşumunu büsbütün ortadan kaldırıyor. Fare beyinleri üzerinde bu yeni protokolü test eden takım, doku şişmesi ve travma riskini en aza indiren düzenlemeler yaptı. Beyni bir bütün olarak camlaştıran araştırmacılar, dokuyu tekrar ısıttıktan sonra hafıza ve öğrenmeyle bağlantılı hipokampus bölgesinden kesitler aldı.
Hücreler yine sinyal göndermeye başladı
Asıl çarpıcı sonuçlar, ısıtma sürecinden sonra ortaya çıktı. Eksi 196 derecede büsbütün katılaşmış halde bekletilen beyin dokuları, elektrik sinyallerini tekrar sürece koymaya başladı. Araştırmanın başyazarı Dr. Alexander German, meselenin yalnızca birkaç hücrenin hayatta kalması olmadığını, dokunun nöron uyarılabilirliği üzere temel fonksiyonlarını koruduğunu vurguluyor. Bu durum, hafızanın temelini oluşturan sinirsel yapının, sistemin yine çalışabileceği kadar sağlam kaldığını kanıtlıyor.
Tüm örnekler tam kapasiteyle dönmese de bu deney, öğrenme ve hafızadan sorumlu düzeneklerin müdafaa sürecinden sağ çıkabileceğini göstermesi bakımından tarihi bir adım. Uzmanlar, bu sistemin kısa vadede bilhassa laboratuvar araştırmalarında büyük değişimler yaratacağı fikrinde. Bu sayede canlı hudut dokuları bozulmadan uzun müddet saklanabiliyor. Ayrıyeten organ nakli bekleyen hastalar için organların çok daha uzun mühlet ve sağlıklı korunması ihtimali, tıp dünyasını heyecanlandırıyor.
Yaşamı “duraklatmak” mümkün mü?
Bir insan beynini dondurup yıllar sonra geri getirmek hala uzak bir ihtimal üzere görünse de, bilim insanları bu çalışmanın imkansız görünen birtakım kapıları araladığını düşünüyor. Birinci sefer bir bütün beynin katılaştıktan sonra elektriksel reaksiyon vermesi, faaliyetlerin en azından kısmen geri kazanılabileceğini ispatlayan bir durum. Bu gelişme, ileride canlıların belgisiz bir mühlet boyunca “duraklatma” moduna alınabileceği ve sonra tekrar hayata döndürülebileceği bir protokolün geliştirilmesine de yer hazırlayabilir.
