Tarih sayfalarında İskandinav savaşçıları denildiğinde akla birinci gelen görsel imaj, başlarında devasa boynuzlu miğferlerle savaşa koşan korkutucu figürler olur. Tanınan kültürün kalıplarına işlenen bu güçlü imge, ne yazık ki tarihi gerçeklerle pek uyuşmuyor.

Arkeolojik çalışmalar ve periyoda ilişkin bulgular, bu efsanevi savaşçıların gerçekte çok daha sade koruyucular kullandığını gösteriyor. Gerçek Vikingler, savaş meydanlarında başlarını korumak ismine üzerilerinde hiçbir çıkıntı ya da süsleme bulunmayan, demir yahut deriden yapılmış epey kolay başlıklar giymişlerdi. Danimarka’da bulunan ve bir devir Viking çağına ilişkin olduğu sanılan kimi boynuzlu miğferlerin, yapılan incelemeler sonucunda aslında bu periyottan tam 2000 yıl daha eski olduğu kanıtlandı. Esasen savaş stratejileri açısından bakıldığında da ağır ve hantal boynuzlu yapıların, yakın dövüş esnasında savaşçılara yalnızca yük olacağı ve hareket kabiliyetini kısıtlayacağı çok net bir gerçek.

Peki lakin arkeolojik ispatların yokluğuna karşın bu yanlış inanış tüm dünyada nasıl bu kadar yaygın hale geldi?

Boynuzlu Viking miğferlerinin kökeni

Tarihçiler, bu büyük yanılsamanın temel kaynağı olarak 18. ve 19. yüzyıllarda Avrupa’yı tesiri altına alan Romantizm akımını işaret ediyor. Bu periyotta sanat ve kültür dünyası, geçmiş yüzyıllardaki İskandinav kültürünü kendi hayal güçlerine nazaran yine şekillendirdi. Bilhassa Richard Wagner’in Kuzey mitolojisinden ve İskandinav tarihinden esinlenerek hazırladığı ünlü “Nibelung Yüzüğü” opera serisi, bu görsel algının yerleşmesinde en büyük rolü oynadı.

19. yüzyıldaki sahne şovlarında dizayncı Carl Emil Doepler tarafından hazırlanan gösterişli kostümlerde karakterlere boynuzlu miğferler giydirildi. Tiyatrodaki bu çarpıcı görsel tasarım vakitle çizerlerin, illüstratörlerin ve daha sonra da sinemacıların dikkatini çekti. Çizgi sinemalardan oyuncaklara, tarihi dramalardan tanınan sinemalara kadar her alanda boynuzlar, İskandinav savaşçılarının adeta resmi sembolü haline dönüştü ve gerçek arkeolojik delillerin üzerini büsbütün örttü.

İskandinavya coğrafyasında yapılan hafriyatlarda, üzerinde boynuzlu başlıklar bulunan kimi insan gibisi figürlerin işlendiği ahşap oymalar ve tarihi kalıntılar açığa çıkarıldı. 9. yüzyıla ilişkin bir Viking kızağındaki ahşap oymalarda da görülebilen bu figürlerin, günümüzdeki uzmanlar tarafından sıradan insanları yahut savaşçıları değil, direkt mitolojik ilahları simgelediği kabul ediliyor. Geçmişteki araştırmacıların bu usul sanatsal ve dini tasvirleri gerçek savaşçılarla karıştırması, yanlış inanışın kök salmasını kolaylaştırdı.

Kısacası, her ne kadar sinematik açıdan güçlü ve heybetli bir manzara sunsa da gerçek Vikinglerin savaş meydanlarında boynuzlu miğferler takmış olma ihtimali neredeyse hiç yok…