Dünya’nın sonu ne vakit gelecek sorusu insanlık tarihi kadar eski olsa da, Kuzey Amerika’da yaşayanlar için bu durum artık uzak bir gelecek senaryosu olmaktan çıktı. British Columbia Üniversitesi tarafından yürütülen yeni bir araştırma, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada’da her üç bireyden birinin kıyametin kendi ömür mühleti içinde kopacağına inandığını gösteriyor.
3400 kişinin iştirakiyle gerçekleşen bu geniş kapsamlı çalışma, kıyamet beklentisinin yalnızca küçük bir bölümle sonlu kalmadığını kanıtladı. Bilakis bu durum, insanların şimdiki krizlere verdiği yansıları direkt şekillendiren temel bir dünya görüşü haline gelmiş durumda. Araştırma takımı; iştirakçilerin iklim değişikliği, nükleer savaş tehdidi yahut yapay zeka üzere risklere karşı tavırlarını ölçmek için farklı bir usul izledi. Bireylerin bu riskleri ne kadar büyük gördükleri ve muhtemel felaketleri durdurmak için ne kadar radikal adımları destekledikleri incelendi. Bahsedilen bu uç noktadaki adımlar ortasında ülke iktisadının yüzde 10’unun risk idaresine ayrılması, sıkıyönetim ilan edilmesi ve hatta mevcut toplumsal sistemin büsbütün yıkılması üzere seçenekler yer alıyor.
İnanç ve demografi kıyamet algısını nasıl değiştiriyor?
Araştırma sonuçları, kıyamet inancının yaş kümelerine ve dini aidiyetlere nazaran çarpıcı farklılıklar gösterdiğini de ortaya koydu. Genel ortalamada her 100 şahıstan yaklaşık 29’u dünyanın kendi ömrü içinde son bulacağını düşünürken, yaş ilerledikçe bu inanç ekseriyetle azalma eğilimi gösteriyor. Fakat bu durumun net istisnaları var. Örneğin Evanjelik Protestanlar yaşlansa da bu inancından vazgeçmiyor, Müslüman iştirakçilerde ise yaşla birlikte bu beklentinin yavaşça arttığı görülüyor. Öte yandan cinsiyet, etnik köken yahut siyasi görüş üzere faktörlerin bu inanç üzerindeki tesiri yüzde 2 ile yüzde 6 üzere epey düşük düzeylerde kalıyor.
Kıyametin nasıl kopacağına dair niyetler, insanların tahlil yollarına bakışını da belirliyor. Şayet bir kişi yaklaşan felaketin iklim krizi üzere insan eliyle geldiğine inanıyorsa, radikal tedbirleri destekleme ihtimali çok daha yüksek. Buna karşılık sonun ilahi yahut doğaüstü bir güç tarafından getirileceğini düşünenler, dünyevi müdahalelere ve esaslı değişimlere daha aralı duruyor. Araştırmanın başyazarı Dr. Matthew I. Billet, bu noktada din ve kültürün kolektif geleceğimize bakışımızı nasıl temelden inşa ettiğine dikkat çekiyor.
Çalışma, insanların harekete geçip geçmemesini belirleyen temel faktörleri şu formda saptadı: Tehdidin yakınlığı, sorumlunun kim olduğu, şahsî tesir gücü ve sonucun niteliği. Uzmanlar, aşı aykırısı teorilerden iklim korkusuna kadar pek çok sıkıntının temelinde bu anlatıların yattığını vurguluyor.
