Avustralya topraklarının derinliklerinde gizlenen sırlar, bilim dünyasında büyük merak uyandırıyor. Çoklukla yırtıcı doğasıyla gündeme gelen kıta, bu sefer yerin kilometrelerce altındaki devasa bir jeofiziksel gizemle haber kaynaklarına yansımış durumda.
CSIRO tarafından yürütülen yeni bir jeofizik araştırma, Kuzey Bölgesi’nin altında bugüne kadar görülmemiş netlikte dev bir “manyetik anomali” haritaladı. Bu keşif, kıtanın bu bölgesinin alışılmadık jeolojik yapılara konut sahipliği yaptığını ve bölgenin oluşum tarihine dair çok kıymetli ipuçları taşıdığını gösteriyor. Üstelik bu yeraltı yapısının formu, tesadüf yapıtı Avustralya kıtasının kendi çizgilerini andırıyor.
Araştırmanın temelini oluşturan datalar, Bonney Well araştırması sırasında havadan toplandı. Gelişmiş sensörlerle donatılmış bir uçak, bölge üzerinde adeta bir “çim biçme makinesi” hassasiyetiyle, birbirine yalnızca 400 metre aradaki paralel çizgiler üzerinde uçuşlar gerçekleştirdi. Elde edilen yüksek çözünürlüklü manyetik bilgiler, gelişmiş bilgisayar algoritmalarıyla işlenince, Dünya’nın manyetik alanındaki bu sıra dışı sapma gün yüzüne çıktı. CSIRO araştırma grubunun önderi Dr. Clive Foss, bu bilgilerin bir cins “röntgen” vazifesi gördüğünü belirterek, manyetik bilgiler sayesinde olağanda büsbütün bilinmeyen kalacak jeolojik mimariyi toprağın altından görebildiklerini söylüyor.
Yerin altındaki devasa mıknatıs: Manyetik sapmanın kaynağı ne?
Dünya’nın manyetik alanı aslında dış çekirdekteki erimiş demir ve nikelin hareketinden kaynaklanıyor. Lakin bu alan, gezegenin her noktasında birebir güce sahip değil. Yüzeyin çabucak altındaki mineral yatakları yahut devasa yeraltı yapıları, bu alanın dalgalanmasına yol açıyor. Örneğin, Rusya’daki Kursk anomalisinin nedeni varlıklı demir cevheri yataklarıyken, Afrika’daki Bangui anomalisinin bir göktaşı çarpması sonucu oluştuğu iddia ediliyor. Avustralya’daki bu yeni anomaliye ise yüzeyin derinlerine gömülü devasa jeolojik katmanların sebep olduğu düşünülüyor. 1,5 milyar yıl evvel oluşmuş Hatches Creek Formasyonu‘ndaki volkanik katmanlar ve kum taşları, içerdikleri ağır manyetik minerallerle bu durumun en büyük şüphelisi pozisyonunda.
Ancak bu karmaşık manyetik sinyalleri çözmek göründüğü kadar kolay bir iş değil. Avustralya kıtasının tektonik hareketler nedeniyle tarih boyunca dünya üzerinde daima yer değiştirmesi ve Dünya’nın manyetik kutuplarının muhakkak dönemlerle takla atması, kayaların içine hapsolmuş “manyetik imzayı” çözmeyi zorlaştırıyor. Kayaların oluştuğu andan itibaren koruduğu bu manyetik izler, kıtanın hareketiyle birlikte beklenmedik tarafları işaret edebiliyor.
Dr. Foss, bu verilerin derinliğini ve istikametini gerçek iddia edebilmek için uzman seviyesinde bir yorumlama gerektiğini vurguluyor. Bilim insanları artık, kıtanın altındaki bu dev yapının Avustralya’nın geçmişine dair hangi kayıp kesimleri tamamlayacağını bulmaya çalışacak.
