Güneşli bir günde yüzünüze vuran sıcaklık aslında düşündüğümüzden çok daha uzun bir seyahatin son durağı. Zira cildimize ulaşan kimi ışık parçacıkları, Güneş’in yüzeyinden yalnızca birkaç dakika evvel değil, on binlerce hatta yüz binlerce yıl evvel yola çıkmış durumda. Bilim beşerlerine nazaran bugün gördüğümüz güneş ışığının kıymetli kısmı, insanlık tarihinden bile daha eski bir geçmişe ilişkin.
İlk bakışta bu durum kulağa garip geliyor. Sonuçta ışık, cihandaki en süratli şey ve Güneş ile Dünya ortasındaki yaklaşık 150 milyon kilometrelik arayı sadece sekiz dakika yirmi saniyede kat ediyor. Fakat işin kritik noktası, fotonların Güneş’in yüzeyine ulaşana kadar geçirdiği süreçte gizli.
Normal koşullarda bir fotonun, Güneş’in merkezinden yüzeyine birkaç saniyede ulaşması gerekli. Lakin Güneş’in iç yapısı boş bir alan değil. Tam bilakis, çok ağır ve hareketli bir plazma deniziyle dolu. Bu ortamda protonlar ve elektronlar daima çarpışıyor, güç akışı kesintisiz biçimde devam ediyor.
Güneş’in içinde düz ilerleyemiyorlar
Güneş’in çekirdeğinde oluşan fotonlar yüzeye gerçek ilerlerken daima diğer parçacıklara çarpıyor. Her çarpışmada emiliyor, akabinde tekrar farklı bir istikamette yayılıyorlar. Bu nedenle ışık düz bir rota izlemek yerine karmaşık bir seyahate sürükleniyor.
Bilim dünyasında bu harekete “rastgele yürüyüş” ismi veriliyor. Süreç, daima istikamet değiştiren bir topun hareketine benzetilebilir. Güneş’in içindeki yoğunluk nedeniyle bir fotonun çarpışmadan ilerleyebildiği uzaklık bazen bir santimetrenin, hatta bir milimetrenin bile altına düşebiliyor.
Bu durum seyahati inanılmaz ölçüde uzatıyor. Zira fotonlar yüzeye ulaşabilmek için milyarlarca kere taraf değiştirmek zorunda kalıyor.
Bazı ışık parçacıkları yüz binlerce yaşında olabilir
Eskiden yapılan hesaplamalarda bu mühletin birkaç bin yıl civarında olduğu düşünülüyordu. Fakat gelişmiş bilgisayar simülasyonları ve yeni modeller, Güneş’in merkezindeki yoğunluğun sanılandan daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Bugünkü varsayımlara nazaran bir fotonun Güneş’in merkezinden çıkıp yüzeye ulaşması ortalama 170 bin yıl sürebiliyor. Birtakım senaryolarda bu mühletin yarım milyon yıla kadar uzayabileceği belirtiliyor.
Yani bugün cildimize ulaşan güneş ışığının bir kısmı, Neandertallerin hala yaşadığı devirlerde Güneş’in çekirdeğinde oluşmuş olabilir. Bu kuvvetli süreç tamamlandıktan sonra ise fotonlar için işler birdenbire hızlanıyor. Güneş yüzeyinden ayrılan ışık, uzay boşluğunda sırf sekiz dakika yirmi saniye içinde Dünya’ya ulaşıyor.
