İnsanoğlunun Ay ve Mars hayallerine ulaşması, yalnızca devasa roketlere değil, aslında gözle görülemeyecek kadar küçük canlılardan gelecek bilgilere dayanıyor. Gelecekteki kalıcı uzay kolonilerinin güvenliğini test etmek maksadıyla, toprakta yaşayan bir milimetrelik mikroskobik solucanlar Memleketler arası Uzay İstasyonu’na gönderildi.

SpaceX’in kargo misyonuna eşlik eden bu özel yolcular, derin uzayda insan bedeninin nasıl reaksiyon vereceğini anlamak için adeta birer “canlı sensör” misyonu görecek. Bilim insanları, bu minik canlılar sayesinde astronotların sıhhatini tehdit eden radyasyon ve kas kaybı üzere riskleri evvelce saptamayı hedefliyor.

“Caenorhabditis elegans” çeşidindeki bu solucanlar, yalnızca bir ayakkabı kutusu büyüklüğündeki gelişmiş bir hayat ünitesinin içerisinde seyahat yapıyor. Deneyin en farklı tarafı, bu ünitenin istasyonun içine değil, direkt dış yüzeyindeki platforma yerleştirilecek olması. Tam 15 hafta boyunca dondurucu soğuğa ve ağır radyasyona maruz kalacak solucanlar, kuvvetli şartlarda hayatta kalma uğraşı verecek. Exeter ve Leicester Üniversitelerinden araştırmacıların tasarladığı bu sistem, minik deneklerin besin ve su muhtaçlığını otomatik olarak karşılarken, ısılarını da sabit tutuyor.

Genetik hasarlar anlık takip edilecek

Bu çalışmayı klasik deneylerden ayıran asıl teknoloji ise solucanların hücrelerindeki değişimi anlık olarak yeryüzüne aktarabilmesi. Hücrelerden yayılan floresan sinyalleri yakalayan minik kameralar sayesinde, yerçekimsizliğin genler üzerindeki tahribatı gerçek vakitli izlenebilecek. Birleşik Krallık Uzay Ajansı, elde edilecek dataların uzaydaki görme bozuklukları ve DNA hasarı üzere meselelere karşı yeni ilaçların kapısını aralayacağını vurguluyor.