Müzik listelerinde fırtınalar estiren kimi müziklerin neden bir müddet sonra tahammül edilemez hale geldiğini hiç düşündünüz mü? 2025 yılı müzik dünyası için rekorların havada uçuştuğu ve TikTok akımlarının listeleri belirlediği bir yıl olsa da, Seat Pick tarafından yapılan yeni bir araştırma madalyonun öteki yüzünü gösteriyor.
Hazırlanan “rahatsızlık endeksi“, yılın en tanınan müziklerini bilimsel bir süzgeçten geçirerek dinleyicileri en çok irite eden yapıtları belirledi. Sonuçlar ise bilhassa Sabrina Carpenter hayranları için biraz can sıkıcı görünüyor.
Araştırmacılar, müzikleri değerlendirirken yalnızca şahsî zevklere güvenmiyor; bunun yerine dört temel faktöre odaklanıyorlar. Müzikteki nakarat tekrarları, “yeah”, “la”, “uh” üzere anlamsız söz dolgularının yoğunluğu, sesin kulak tırmalayıcı tınısı ve melodik yapının tekdüzeliği bu endeksin puanlamasını oluşturuyor. Tahlil sonuçlarına nazaran Sabrina Carpenter’ın bu yıl listelerden düşmeyen “Sugar Talking” ve “Tears” isimli modülleri, en rahatsız edici müzikler listesinin doruğuna yerleşti. Bilgiler, bu müziklerin her iki dinleyiciden birini neredeyse sıkıntıdan çıkarma potansiyeline sahip olduğunu kanıtlıyor. Lady Gaga’nın “The Dead Dance” ve Ed Sheeran’ın “Azizam” üzere hitleri de bu listenin üst sıralarında kendine yer bularak tartışmaların fitilini ateşledi.
TikTok ve reklamların yarattığı dinleyici yorgunluğu
Listenin en değişik ayrıntılarından biri ise yıllar evvel çıkan bir müziğin tekrar gündeme gelerek “en hudut bozucu” kategorisine girmesi oldu. Jess Glynne’in 2015 çıkışlı “Hold My Hand” kesimi, bir tatil reklamında kullanıldıktan sonra TikTok’ta 3 milyondan fazla görüntüye husus olunca dinleyicilerde önemli bir yorgunluk yarattı. Araştırmacılar, bir müziğin her ne kadar sevinçli ve canlandırıcı olsa da, daima tekrar edilmesinin ve her köşe başında karşımıza çıkmasının onu bir müddet sonra sevimsiz kıldığını belirtiyor. TikTok’un tanınan kıldığı “Dame Un Gurr” üzere müzikler da bu çok maruz kalma durumundan nasibini alarak endekste yüksek puanlar topladı.
Tabii müzik piyasasında her şey bu kadar karamsar değil. Araştırma, madalyonun öteki tarafındaki “en az rahatsız edici” müzikleri da gün yüzüne çıkardı. Rosalia’nın “Memoria” ve “La Perla” müzikleri, karmaşık yapıları ve kulak yormayan melodileriyle dinleyicileri en az yoran eserler seçildi. Drake ve Anne-Marie’nin kimi kesimleri da “huzur veren” kategorisinde listeye girdi.
Her ne kadar bu endeks matematiksel datalara dayansa da, araştırmacılar son kelamı tekrar dinleyiciye bırakıyor. Sonuç olarak bir müziğin ne kadar rahatsız edici olduğu kavramı, büsbütün dinleyiciye nazaran değişebiliyor. Lakin bir dahaki sefere radyonuzda tıpkı şarkıyı üst üste beşinci kere duyduğunuzda neden kanal değiştirmek istediğinizi artık bilimsel olarak biliyorsunuz.
