İnsanlık hafızası 1945 yılının Ağustos ayını, gökyüzünün dehşet verici bir ışıkla yırtıldığı anlarla hatırlar. Nükleer silahların yıkıcı gücü Hiroşima ve Nagazaki kentlerini birer enkaza çevirirken, bu devasa trajedinin tam kalbinde imkansıza meydan okuyan bir isim vardı.

Genç mühendis Tsutomu Yamaguchi, tarihin gördüğü en ölümcül iki patlamanın her ikisine de şahsen şahitlik edip hayatta kalmayı başaran yegane kişi olarak kayıtlara geçti. Onun hikayesi, yalnızca fizikî bir kurtuluşun değil, tıpkı vakitte nükleer silahsızlanma için adanmış bir ömrün de temsili.

Hiroşima, takvimler 6 Ağustos 1945’i gösterdiğinde, savaşın gölgesinde sıradan bir iş gününe uyanmıştı. Mitsubishi için çalışan Yamaguchi, kentten ayrılmadan çabucak evvel ofiste unuttuğu mühür damgasını almak için geri dönmeseydi, tahminen de tarihin seyri onun için çok farklı akacaktı. Yolda ilerlerken havada asılı kalan devasa metal kütleyi, yani “Little Boy” isimli uranyum bombasını taşıyan uçağı fark ettiğinde artık her şey için çok geçti. Kentin metrelerce üzerinde gerçekleşen patlama, etrafındaki her şeyi bir anda kül etti. Yamaguchi ağır yaralar alsa da o cehennemin içinden çıkmayı bildi ve tek bir niyete tutundu: Nagazaki’deki konutuna dönmek.

Yaralı vücuduyla güçlü bir seyahati göze alan bahtsız adam, 8 Ağustos’ta inançlı limanı sandığı Nagazaki’ye ulaştı. Lakin bahtın onun için hazırladığı asıl imtihan şimdi yeni başlıyordu. Konutuna ulaştıktan yalnızca bir gün sonra, Hiroşima’daki felaketten daha güçlü olan “Fat Man” lakaplı ikinci bomba Nagazaki semalarında belirdi. Üç gün ortayla dünyanın en müthiş iki saldırısının merkezinde kalan Yamaguchi, mucizevi bir halde bu patlamadan da sağ kurtulmayı bildi. Japon hükümeti yıllar sonra onu resmen “nijū hibakusha” (çifte kurtulan) ilan ettiğinde, o artık yalnızca bir mağdur değil, nükleer dehşetin yaşayan en güçlü şahidiydi.

Barışa adanmış doksan yıl

Yamaguchi, yaşadığı bu eşsiz travmayı hayatı boyunca sessiz bir yük olarak taşımadı. Tersine, nükleer silahların dünya üzerinden büsbütün silinmesi için sesini en gür halde çıkardı. Yaşlılığında Birleşmiş Milletler kürsüsünden yaptığı barış davetleri, gelecek jenerasyonlara bırakılmış en değerli miras oldu.