Doğada hayatta kalmanın en temel kuralı, gerçek vakitte yanlışsız yerde olmak. Birçok canlı çeşidi için bu kural, jenerasyonunu devam ettirme sürecinde hayati bir kıymete sahip. Geyiklerden fillere kadar pek çok hayvan, gücünü yalnızca yılın muhakkak periyotlarında üreme odaklı kullanır. Zira her an üremeye hazır bir vücutla gezmek, aslında göründüğünden çok daha ağır bir biyolojik maliyet yükler.
İnsan çeşidi ise bu katı tabiat kuralını çok uzun vakit evvel esnetmeyi başardı. Bizler için takvim yapraklarının hangi ayı gösterdiğinin bir ehemmiyeti yok; biyolojik saatimiz yılın 365 günü tıpkı tempoda çalışmaya devam ediyor. İnsanların bu “mevsimsiz” yapısının altında yatan en büyük güç, gelişmiş toplumsal yapımız. Yırtıcı tabiattaki bir canlı, yavrusunu en bol yiyeceğin olduğu bahar aylarına denk getirmek zorunda; aksi takdirde açlık ve soğuk kaçınılmaz bir son olabilir. Lakin beşerler, karmaşık toplumsal ağlar kurarak bu riski minimize etmeyi başardı. Bir küme içindeki yardımlaşma ve yiyecek paylaşımı, doğumun zamanlamasını hayati bir problem olmaktan çıkardı. Artık korunmak ve beslenmek için yalnızca tabiatın lütfuna değil, birbirimize güvenebiliyorduk. Bu inanç ortamı, cinselliğin yalnızca bir üreme aracı olmaktan çıkıp, bireyler ortasındaki bağı kuvvetlendiren toplumsal bir düzeneğe dönüşmesini sağladı.
Gizli kalan döngüler ve çağdaş yansımalar
Bilimsel açıdan bakıldığında, insanların yumurtlama devirlerini fizikî olarak dışarıya belirli etmemesi de bu sürecin bir modülü. “Gizli yumurtlama” olarak isimlendirilen bu durum, topluluk içindeki huzurun korunmasına yardımcı oldu.
Yine de büsbütün bağımsız olduğumuzu söylemek pek mümkün değil. İstatistikler, bugün bile çağdaş insanın doğum oranlarında muhakkak devirlerde kümelenmeler olduğunu kanıtlıyor. Örneğin, kış aylarının sert geçtiği bölgelerde dokuz ay sonrasına denk gelen Eylül aylarında doğum patlamaları yaşanıyor. Kutuplara yaklaştıkça bu mevsimsel tesir daha bariz hale gelirken, ekvatora yakın yerlerde daha istikrarlı bir dağılım görülüyor. Yani biyolojik prangalarımızdan kurtulmuş olsak da, tabiatın ritmi hala derinden hissediliyor.
