Batı Londra’da yaşayan bir Türk olan Burcu Yesilyurt, geçtiğimiz günlerde aldığı enteresan bir cezayla manşetlere bahis olmuştu. Kahvesinin tabanını bir yol sarfiyatına döktüğü için para cezası kesilen Yeşilyurt’un başına gelen bu olay, kolay bir günlük alışkanlığın çevresel sonuçlarını da yine gündeme taşıdı.
Her ne kadar lokal idare daha sonra 150 sterlinlik bu cezayı iptal ettiğini açıklasa da, bilim insanları kahve atıklarının gelişi hoş dökülmemesi gerektiği konusunda önemli ikazlarda bulunuyor.
Bu tartışmanın temelinde, evimizdeki lavabolar ile kamusal alanlardaki yüzey suyu masraflarının çalışma prensibindeki fark yatıyor. Konuttaki atık su ekseriyetle arıtma tesislerine giderken, ne yazık ki birçok yüzey suyu sarfiyatı direkt lokal ırmaklara ve derelere akıyor, üstelik rastgele bir arıtma sürecinden geçmeden.
Tek bir fincan kahve atığı kıymetsiz görünebilir; lakin drenaj sistemleri uzmanı Michael Burrows’un da belirttiği üzere, binlerce kişinin bunu tertipli olarak yapması durumunda çevresel tesir süratle büyüyerek önemli bir probleme dönüşüyor. Çevre Müdafaa Yasası
Süt ve şekerin saklı tehlikesi: Su yollarında oksijen tüketimi
Siyah kahve, tek başına çok büyük bir kirletici olmasa da, işin içine süt, krema yahut şeker girdiğinde durum büsbütün değişiyor. Bilhassa kapuçino yahut bol köpüklü latte üzere kahvelerin kalıntıları, potansiyel çevresel etkiyi kat kat artırıyor.
Süt, doğal bir eser olsa da, su yollarına karıştığında önemli bir kirleticiye dönüşebilir. Süt ve şeker üzere organik unsurlar su yollarına ulaştığındaysa, sudaki doğal bakteriler bunları parçalamak için beslenmeye başlar ve bu süreçte sudaki oksijeni süratle tüketirler. Portsmouth Üniversitesi’nden su kimyası uzmanı Profesör Gary Fones, sütün “Biyolojik Oksijen İhtiyacı” pahasının son derece yüksek olduğunu, hatta arıtılmamış evsel atık sudan 400 kat daha fazla kirletici olabileceğini açıkladı.
Sudaki oksijen düzeylerinin bu biçimde düşmesi, balıkların ve öbür su canlılarının boğulmasına yol açarak ekosistemi tehdit eden bir durum. Lakin Profesör Fones, ekosistemde ciddi bir bozulma için tankerin devrilmesi üzere “felaket” seviyesinde bir dökülme gerektiğini, tek bir fincanın Thames Irmağı’nın büyüklüğü karşısında “bir damla” kaldığını da ekliyor.
Giderlerin baş belası: Tıkanıklıklar ve “yağ dağları”
Daha da berbatı, bu yağlı kalıntılar vakitle kanalizasyon sisteminde birikerek korkulan “yağ dağlarını” oluşturuyor. Atılan yağ, gres, ıslak mendil ve öteki çöplerle birleşen bu birikintiler, metlerce yükselebilen, yüzlerce ton yüke ulaşabilen devasa kütlelere dönüşebilir. Londra’da bulunan bir yağ dağı, 130 ton ağırlığıyla iki Airbus A318 uçağı kadar büyüktü.
Uzmanlar, sütlü kahveden gelen kalıntıların tek başına bir yağ dağı oluşturmayacağını, lakin binlerce kişinin bu tıp atıkları tertipli olarak dökmesiyle tıkanıklık mümkünlüğünün önemli biçimde arttığını vurguluyor. Lakin Profesör Fones, asıl büyük sorunun, kahve dökülmeleri yerine, yollardan su yollarına ve kanalizasyon sistemine karışan mikroplastikler, toksik kimyasallar ve lastik bileşenleri üzere atıklar olduğunu kelamlarına ekliyor.
Fotoğraf BBC’den alınmıştır…
