Dünya, son devirlerin en büyük besin kriziyle karşı karşıya kalabilir. Birleşmiş Milletler Dünya Besin Programı WFP tarafından paylaşılan datalar, İran merkezli çatışmaların global bir açlık dalgasını tetiklediğini ortaya koyuyor.
Çatışmaların yıl ortasına kadar sürmesi ve petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerinde kalması halinde, yalnızca üç ay içinde 45 milyon kişi daha “akut açlık” tehlikesiyle yüzleşecek. Bu senaryo gerçekleştiği takdirde, dünyada besin garantisinden mahrum insan sayısı 363 milyona ulaşarak tüm vakitlerin en makus rekoruna imza atacak.
Geçmişte yaşanan benzeri krizler durumun ciddiyetini kanıtlıyor. 2022 yılındaki Ukrayna savaşı, besine erişemeyen insan sayısını 349 milyona çıkararak o devir için tepe noktayı temsil etmişti. Lakin İran odaklı mevcut tansiyon, bu sayıları daha karamsar bir tabloya sürükleme potansiyeline sahip. WFP İcra Yönetici Yardımcısı Carl Skau, çatışmaların sürmesi durumunda dünya genelinde bir şok dalgasının yayılacağını belirtiyor. Skau’ya nazaran, halihazırda bir sonraki öğününü bile planlayamayan aileler krizden en büyük darbeyi alıyor. İnsani yardım fonlarının yetersiz kalması ise milyonlarca insan için süreci geri dönülemez bir noktaya taşıdı.
Hürmüz Boğazı’ndaki düğüm sofrayı tehdit ediyor
Savaşın tesiriyle 2 Mart’tan bu yana Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği neredeyse durdu. Bu durum yalnızca petrol ve doğal gaz sevkiyatını değil, tarımın temel taşı olan gübre ticaretini de felç etti. Dünyadaki gübre üretiminin yaklaşık dörtte birinin bu güzergahtan geçtiği biliniyor. Bilhassa ekim dönemine hazırlanan Sahra Altı Afrika ülkeleri için bu tıkanıklık, tarlaların boş kalması riskini doğurdu. Artan güç ve besin maliyetleri, ithalata bağımlı Asya ve Afrika ülkeleri üzerindeki baskıyı her geçen gün artırıyor.
WFP’nin hesaplamaları, günlük 2100 kalorilik temel beslenme muhtaçlığını karşılayamayan insan sayısındaki artışı temel alıyor. Tahlillere nazaran, petrol fiyatlarındaki yükselişin besin fiyatlarına yansımasıyla en büyük yıkım Asya kıtasında yaşanacak. Bölgede 9,1 milyon kişinin daha açlık hududunun altına düşeceği öngörülürken, bu durum yüzde 24’lük devasa bir artış demek.
Benzer biçimde Doğu ve Güney Afrika’da 17,7 milyon, Orta Afrika’da ise 10,4 milyon insanın besin güvenliği tehlikeye girmiş durumda. Carl Skau, global açlık düzeylerinin bu düzeylere çıkmasını “korkunç bir ihtimal” olarak nitelendirirken, insanlığın felaketi durdurmak için vakte karşı yarıştığını vurguluyor.
