Dünyamızın nabzını tutan okyanuslar, iklim değişikliğinin tesiriyle her geçen gün daha fazla yükseliyor. Bu değişimi en ince detayına kadar takip etmek için geçtiğimiz günlerde çok kritik bir adım atıldı. NASA liderliğindeki milletlerarası bir dev takım, California’daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden Sentinel-6B uydusunu muvaffakiyetle uzaya gönderdi. Avrupa Uzay Ajansı ESA ve NOAA üzere dev kurumların güçlerini birleştirdiği bu proje, yalnızca yeni bir uydu fırlatmak değil; kıyı şeridinde yaşayan milyonlarca insanı koruyacak devasa bir data ağının bekçiliğini devralmak manasına geliyor.
2020 yılında misyona başlayan selefi Sentinel-6 Michael Freilich’in mirasını devralan bu yeni gözlemci, okyanus düzeylerindeki en ufak oynamaları bile kaçırmıyor. Isınan sular ve süratle eriyen buzullar nedeniyle deniz düzeyleri artık korkutucu bir süratle artış gösteriyor. Santimetre seviyesindeki bu değişimler kulağa küçük gelse de fırtınaların gücünü katlıyor ve kıyı bölgelerindeki sel felaketlerini çok daha yıkıcı bir hale getiriyor. İşte tam bu noktada Sentinel-6B, kıyı topluluklarını korumak ve iklim değişikliğiyle uğraş etmek için bilim insanlarının elindeki en güçlü koz haline geliyor.
Uzayda hassas bayrak yarışı
Sentinel-6B, aslında otuz yılı aşkın müddettir devam eden global deniz düzeyi ölçümlerini kesintisiz sürdürmeyi hedefliyor. Uydunun yörüngeye oturmasıyla birlikte farklı bir süreç başladı. İki kardeş uydu, yaklaşık bir yıl boyunca uzayda adeta kol kola uçtu. Mühendisler, bu “eşli” uçuş ile yeni uydunun sistemlerini eskisiyle kıyaslayarak kalibre ediyor. Böylelikle elde edilen dataların kalitesi ve sürekliliği garanti altına alınıyor. NASA’nın Bilim Misyonu Direktörlüğü’nden Nicky Fox’un da belirttiği üzere, gelgit modellerini santimetresine kadar anlamak, yalnızca günlük hayatımızı değil; gelecekteki Artemis Ay vazifelerinden dönecek astronotların inançlı inişlerini bile direkt etkiliyor.
Teknik açıdan bakıldığında Sentinel-6B, evvelki modelden devraldığı Poseidon-4 radar altimetre teknolojisini daha da ileriye taşıyor. Okyanus yüzeyinin yüksekliğini inanılmaz bir hassasiyetle ölçen uydu, atmosferdeki su buharının yaratacağı aldatıcı tesirleri düzeltmek için gelişmiş bir mikrodalga radyometresi de taşıyor. Dünya üzerindeki buzsuz okyanusların yüzde 90’ını her 10 günde bir tarayan bu teknoloji olağanüstüsü, navigasyon sistemleri ve lazer yansıtıcılar sayesinde yörüngedeki pozisyonunu milimetrik olarak belirliyor.
