Antarktika’nın zifiri karanlık ve dondurucu derinliklerinde çalışan deniz biyologları, 2010 yılında okyanus biliminin en ender olaylarından birine tanıklık etti. Su altı araştırmaları sırasında tesadüfen bulunan devasa bir balina iskeleti, derin denizlerin gizemli hayat döngüsüne dair bildiklerimizi bir anda değiştirdi.
Bilim insanlarının “büyük ikramiye” olarak tanımladığı bu keşif, imkansız şartlarda bile hayatın nasıl kendine yol bulduğunu kanıtlıyor. Güney Okyanusu’nun binlerce metre altında, besin bulmak neredeyse imkansız bir gayret gerektiriyor. Güneş ışığının uğramadığı bu bölgelerde canlılar, çoklukla üstten yağan organik atıklarla besleniyor.
Ancak “balina düşüşü” ismi verilen olay, bu kıtlık coğrafyasında istikrarları büsbütün değiştirmiş durumda. Dev bir balina öldüğünde okyanus tabanına çökerek, orada yaşayan sakinler için onlarca yıl sürebilecek bereketli bir şölen başlatıyor. 2010 yılındaki keşifte, 1.444 metre derinlikte yatan 10 metrelik bir minke balinasının iskeleti üzerinde koca bir ekosistemin kurulduğu görüldü.
Kemik yiyen zombi solucanlar sahnede
Araştırmacılar iskelete ulaştığında, balinanın eti ve yağı çoktan başka canlılar tarafından tüketilmişti. Lakin asıl mucize kemiklerin içinde devam ediyordu. Bilim dünyasına daha evvel hiç tanıtılmamış dokuz yeni çeşit, bu iskeleti mesken belleyerek hayatta kalmayı başardı. Bunların en çarpıcısı ise asit salgılayarak balina kemiklerini eriten ve içindeki besinlere ulaşan “kemik yiyen zombi solucanı” (Osedax) oldu.
Southampton Üniversitesi’nden Profesör Jon Copley, bu cins bir ekosistemi Antarktika sularında birinci sefer görmenin tarihi bir muvaffakiyet olduğunu vurguluyor. Isız okyanus tabanında minicik canlıların bu tekil iskeleti nasıl bulduğu ise bilim dünyası için hala gizemini koruyan bir soru işareti.
