Pek çoğumuzun alışkanlığı haline gelen televizyon karşısında sızıp kalmak yahut uyumadan çabucak evvel telefon ekranında vakit geçirmek, aslında bedenimize sandığımızdan çok daha fazla ziyan veriyor. Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nden Göz Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Aylin Kılıç, gözlerin yalnızca bir görme organı olmadığını, tıpkı vakitte beynimizin biyolojik saatini yöneten bir ışık algılayıcısı olduğunu belirtti.
Kılıç’a nazaran uyku, yalnızca gözleri kapatmakla başlamıyor; beyin karanlığı tam olarak hissetmedikçe gerçek manada dinlenme moduna geçemiyor. Gözün iç katmanı olan retina, ışığı algıladığı anda beyne direkt “gündüz” sinyali gönderiyor. Bilhassa televizyon, bilgisayar ve akıllı telefonlardan yayılan mavi ışık, retina tarafından güneş ışığı üzere algılandığı için uyku hormonu olan melatoninin salgılanmasını direkt engelliyor.
Prof. Dr. Aylin Kılıç, gece lambası açıkken yahut televizyon karşısında uyuyanların aslında uyumadığını, bedenin biyolojik saati şaşırdığı için yalnızca yatakta vakit geçirdiklerini lisana getiriyor. Göz kapakları kapalı olsa bile dışarıdaki ışık sızıntıları retinaya ulaşmaya devam ediyor ve bu durum beynin uyanık kalmasına yol açıyor.
Melatonin eksikliği bağışıklık sistemini sarsıyor
Uyku hormonu olarak bilinen melatonin, yalnızca uyumamızı sağlamakla kalmıyor; tıpkı vakitte hücre yenilenmesi, bağışıklık sisteminin güçlenmesi ve gerilim denetimi üzere hayati misyonlar üstleniyor. Gece boyunca ışığa maruz kalarak bu hormonun baskılanması, uzun vadede kronik yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve hormonal düzensizlikleri de beraberinde getiriyor. Bedenin kendini tamir edebilmesi için büsbütün karanlık bir ortama gereksinim duyduğunun altını çizen uzmanlar, zifiri karanlığın sağlanamadığı durumlarda kolay bir göz maskesi kullanımının bile büyük fark yaratacağını vurguluyor.
Sağlıklı bir ömrün anahtarının kaliteli bir uykudan geçtiğini hatırlatan Prof. Dr. Kılıç, uyku alanının büsbütün ışık geçirmez hale getirilmesini öneriyor. Yatmadan en az bir saat evvel dijital ekranlarla bağı kesmek ve oda içindeki küçük led ışıkları bile söndürmek, beynin “gece” moduna girmesini kolaylaştırıyor. Unutmayın, beyin karanlığı algılamadıkça beden dinlenmiş sayılmıyor ve her sabah yorgun uyanmak kaçınılmaz bir son haline geliyor.
