İnsanın en büyük keşiflerinden kimilerinin, tarih boyunca hayatımızı şekillendiren ögeler olduğunu düşünsek de, tahminen de en şaşırtan olanı kek olabilir. Binlerce yıl öncesine dayanan kekler, artık 4.200 yıllık tarihi bir örneğin bulunmasıyla, tarihi manada daha da değerli bir yer edindi. Guinness Dünya Rekorları’na nazaran, bu kek, bilinen en eski örnek olarak kayıtlara geçti.
Yaklaşık 10 santimetre genişliğinde ve buğday bazlı iki yassı ekmekten oluşan bu kek, süt, bal ve susam üzere materyallerle zenginleştirilmiş. Bu özellikleriyle aslında klasik bir kekten çok, pasta olarak tanımlanıyor. Lakin, bu pasta yalnızca içeriğiyle değil, 4 bin yılı aşkın müddettir şaşırtan derecede âlâ korunmuş olmasıyla da dikkat çekiyor.
Araştırmalara nazaran, bu kadar uzun müddet bozulmadan kalmasının sırrı pişirilme yoluna dayanıyor. Hamurun, birbirine geçecek biçimde tasarlanmış iki bakır kalıp ortasında pişirilmesi, içeriklerin eşit halde pişmesini sağlamış ve soğuduktan sonra kalıpların içinde güya mühürlenmiş üzere korunmuş. İsviçre’deki Alimentarium Besin Müzesi’nde sergilenen bu pastanın korunmasının gerisindeki ayrıntılardan biri de, kalıpların pişirmeden evvel ısıtılması. Bu süreç, hamurun içine hava kabarcıklarının oluşmasına yol açmış ve pasta soğudukça bu kabarcıklar dışarı çıkarak bir vakum tesiri yaratmış. Bu vakum, pastanın kalıba yapışmasını sağlamış ve onu bu kadar uzun müddet bozulmadan tutmayı başarmış.
Antik Mısır’dan günümüze ulaşan miras
Bu pasta, Antik Mısır’dan kalan en eski örneklerden biri olarak, yalnızca yiyecek değil, birebir vakitte bir kültürel mirasın da modülü. Meir nekropolünde, Pepi II periyoduna ilişkin bir mezarda bulunan bu pasta, periyodun yüksek mevki sahibi, vezir Pepyankh‘a ilişkin. Pepyankh, firavun dışında bir insanın ulaşabileceği en yüksek dereceli durumlardan birine sahipti. Mezara yerleştirilen bu cins yiyecekler, Mısırlıların öteki dünyaya seyahatlerinde kendilerine eşlik etmesi için konuluyordu. Yiyecekler, ölülerin tekrar doğuşu simgeliyor ve birebir vakitte uzun seyahatlerde tüketilmesi gereken ikramlar olarak görülüyordu.
Öte yandan, Antik Mısır’daki bu cins mezar buluntuları, o devrin halkının inançlarıyla sıkı bir ilişkiye sahip. Yiyeceklerin uzun müddet bozulmadan kalması, ruhun son seyahatinde yoldaşlık edeceği kanısıyla büyük bir kıymete sahip. Bu nedenle, Pepyankh’ın mezarındaki pasta, 4 bin yılı aşkın bir müddet sonra hala bozulmadan varlığını sürdürüyor ve onu yapan kişinin ne derece büyük bir ustalıkla işini gerçekleştirdiğini gözler önüne seriyor.
