Online alışverişin yaygınlaşmasıyla birlikte her türlü esere basitçe ulaşabiliyoruz. Fakat mevzu teknolojik aygıtların en değerli bileşeni olan bataryalara geldiğinde, ucuz ve markasız eserlerin önemli riskler taşıdığı gerçeğini göz arkası edebiliyoruz. Lumafield isimli bir araştırma şirketinin 1.000’den fazla lityum-iyon pil üzerinde yaptığı ayrıntılı inceleme, internette kolay kolay bulunabilen düşük maliyetli pillerle emniyetli markaların eserleri ortasında büyük bir kalite uçurumu olduğunu gösteriyor. Bu fark, yalnızca performansla sonlu kalmıyor, tıpkı vakitte güvenlik kaygılarını de beraberinde getiriyor.
Araştırmada, elektrikli diş fırçalarından e-bisikletlere ve hatta elektrikli arabalara kadar birçok eserde kullanılan 18.650 tipi lityum-iyon piller mercek altına alındı. Samsung ve Panasonic üzere yepyeni üreticilerden, yenilenmiş eser satan satıcılardan ve Temu üzere büyük online platformlardan alınan piller, bilgisayarlı tomografi (CT) tarayıcıları kullanılarak incelendi. Bu teknoloji, pillerin iç yapısını üç boyutlu olarak görüntüleyerek üretim kusurlarını net bir biçimde ortaya çıkardı.
İncelenen 1.054 pilin 33’ünde “negatif anot taşması” ismi verilen önemli bir üretim yanlışı tespit edildi. Bu kusur, pilin içten kısa devre yapmasına, yangın yahut patlama riskinin artmasına neden oluyor. Daha da çarpıcı olanı, bu 33 kusurlu pilin tamamının düşük maliyetli yahut geçersiz markalara ilişkin olmasıydı. Uydurma pillerden birinin, Samsung’un yepyeni eserini taklit ederek pembe kaplama kullandığı, bir oburunun ise gerçek kapasitesi 1.300 mAh bile değilken, 9.900 mAh üzere imkansız bir paha vaat ettiği belirlendi.
Araştırma sonuçları, düşük maliyetli ve uydurma pillerdeki anot taşması kusurunun görülme mümkünlüğünün yüzde 8 civarında olduğunu ortaya koydu. Kimi geçersiz markalarda ise bu oran yüzde 15’lere kadar yükseliyor. Bu oranlar, bu cins eserlerin kullanımında ne kadar büyük bir risk alındığını gözler önüne seriyor. Özgün üretici markalara ilişkin pillerde ise bu tıp bir kusura rastlanmadı. Ayrıyeten düşük maliyetli pillerin iç sarmallarının kenar hizalaması da çok daha berbattı. Bu durum da kısa devre riskini artırarak pilin ömrünü kısaltıyor.
Elbette, bir pilin kusurlu olması her vakit patlayacağı manasına gelmiyor. Fakat bu cins üretim yanılgıları, pillerin çok ısınması, düşme yahut fizikî hasar görmesi üzere durumlarla birleştiğinde önemli tehlikelere yol açabilir. Lumafield’ın araştırması, tahminen de pek şaşırtan olmayan bir halde, muteber markaların pillerinin hem daha uzun ömürlü hem de çok daha inançlı olduğunu kanıtlıyor. Yenilenmiş piller her ne kadar başlangıçta muteber görünse de, dış kaplamalarının değiştirilmiş olması, içindeki pilin gerçek kaynağının bilinmemesine ve potansiyel risklere yol açabiliyor.
