Batı Avustralya’da gün yüzüne çıkarılan 4,4 milyar yıllık minik kristaller, gezegenimizin oluşum kıssasını baştan yazıyor. Bilim dünyasının uzun müddettir “lav denizi” olarak tasvir ettiği o birinci devirde, aslında kıtaların ve dağların çoktan yükseldiği ortaya çıktı.

Çin’in Ay’ın uzak tarafından getirdiği birinci toprak örnekleri, uydumuzun neden iki farklı yüzü olduğunu açıklayabilir. Kayalarda bulunan az izotoplar, geçmişte yaşanan devasa bir felaketin uydunun kimyasını nasıl sonsuza dek değiştirdiğini birinci sefer kanıtlıyor.

Sağlıklı hayat dendiğinde akla gelen bitkisel diyetler, asırlık bir çınar olma yolunda sanıldığı kadar tesirli olmayabilir. Çin’de 5 binden fazla yaşlı üzerinde yapılan dev araştırma, et tüketenlerin 100 yaşına ulaşma talihinin veganlardan çok daha yüksek olduğunu kanıtladı.

Yüz milyonlarca yıl boyunca üç büyük kitlesel yok oluşu atlatan ammonitler, dünyayı sarsan son büyük felaketi de atlatmış görünüyor. Pekala, okyanus kimyası olağana dönmüşken ve rakipleri ortadan kalkmışken bu dirençli çeşit neden yalnızca 200 bin yıl içinde büsbütün silindi?

Birden fazla yanardağ asırlarca sessizliğe gömülürken, Stromboli milattan öncesinden beri lav püskürtmeye devam ediyor. Geceleri gökyüzünü turuncuya boyayan bu bitmek bilmeyen havai fişek gösterisinin arkasında, aslında tarihin en yıkıcı patlamalarından biri ve büyük sırlar yatıyor.

Gökyüzüne baktığımızda hepimizi yakalayan, Ay yüzeyindeki o tanıdık manzara, yani “Ay Dede” figürü, aslında gözlerimizin bizi yanılttığı “göksel pareidolia” fenomeninin en özel örneği. Pekala ancak bu fenomen nasıl doğdu, farklı kültürlerde nasıl algılanıyor?