Spor yaparken yahut ağır bir yükün altına girdiğinizde ağzınızdan kaçan o sert sözlerin aslında bilinmeyen bir yakıt misyonu gördüğünü hiç düşündünüz mü? Birçok vakit nezaket kurallarına ters bulup kendimizi frenlediğimiz küfür etme hareketi, bilim dünyasında şaşırtan bir performans artırıcı usul olarak dikkat çekmeye başladı.

Keele Üniversitesi’nden Dr. Richard Stephens ve grubunun yürüttüğü çalışmalar, fizikî zorlanma anlarında edilen küfürlerin insanı daha sağlam kıldığını ve olağanda ulaşılamayan bir odaklanma düzeyi sunduğunu kanıtlıyor.

Araştırmacılar bu durumu “sosyal kısıtlamalardan kurtulma” ve zihinsel bir akış haline girme olarak tanımlıyor. Günlük hayatta kendimizi daima denetim altında tutuyor ve gücümüzün tamamını kullanmaktan şuurlu ya da bilinçsizce kaçınıyoruz. Lakin o “yasaklı” sözler ağızdan döküldüğü an, beyindeki çekince duvarları yıkılıyor. Dr. Stephens, küfür etmenin rastgele bir maliyeti olmayan, ilaçsız, kalorisiz ve her an elinizin altında bulunan bir performans aracı olduğunu vurguluyor. Bilhassa dayanıklılık gerektiren anlarda bu prosedürün neden bu kadar yaygın kullanıldığı da böylelikle bilimsel bir tabana oturuyor.

Sandalye imtihanından ruhsal odağa

American Psychologist mecmuasında yayımlanan çalışma kapsamında 192 kişi üzerinde iki farklı deney yapıldı. İştirakçilerden “sandalye şınavı” çekerken her iki saniyede bir ya kendi seçtikleri bir küfrü ya da büsbütün nötr bir kelimeyi tekrarlamaları istendi. Sonuçlar net bir farkı ortaya koydu: Küfür edenlerin beden yüklerini destekleme mühleti, sıradan sözler söyleyenlere nazaran çok daha uzun sürdü. Deney sonrası yapılan tahlillerde, küfür edenlerin kendilerini daha öz inançlı hissettikleri, dikkatlerinin daha az dağıldığı ve yaptıkları işe büsbütün odaklandıkları ve bir cins “odak formuna” girdikleri saptandı.

Bu bulgular yalnızca spor salonlarıyla da sonlu kalmayacak üzere görünüyor. Alabama Üniversitesi’nden Nick Washmuth, bu performans artışının tereddüt içeren her alanda işe yarayıp yaramadığını merak ettiklerini belirtiyor. Bilim insanları şu sıralar topluluk önünde konuşma yapmak yahut romantik bir birinci adım atmak üzere insanların çekimser kaldığı durumlarda küfürlü dışavurumun tesirlerini inceliyor.

Öte yandan, toplumsal medyadaki devasa data tabanlarını inceleyen bir diğer araştırma, kültürler ortasındaki “yaratıcılık” farkını da gösteriyor. Amerikalılar küfür kullanımında ölçü olarak öne çıksa da, Avustralyalılar bu sözleri türetme ve yaratıcı varyasyonlar oluşturma konusunda öteki İngilizce konuşan toplumları geride bırakıyor.